banner72

05.06.2017, 12:24

Zil, Şal ve Gül (Endülüs'te Raks)

Zil, şal ve gül. Bu bahçede raksın bütün hızı... 

Şevk akşamında Endülüs üç defa kırmızı... 

Aşkın sihirli şarkısı yüzlerce dildedir. 

İspanya neşesiyle bu akşam bu zildedir. 

Yahya Kemal'in İspanya ziyaretinin ertesinde yazdığı Zil-Şal ve Gül’le özetlenen İspanya’ya hayranlığını dile getiren şiiri ve Münir Nurettin Selçuk’un beste ve yorumu ile harika bir şarkı… 

Yahya Kemal’in İspanya günleri 1929 yılında Madrid Büyükelçisi olmasıyla başlar.   

Yahya Kemal, Ahmet Kabaklı’nın Türk Edebiyatı Ansiklopedisi’nde yazdığına göre “kendi başına bir kıta” dediği Endülüs’e hayran kalır. Endülüs’te gördüğü eski İslam kültüründen oldukça etkilenir. 
Endülüs:  Müslümanların İspanya'ya verdikleri bir isimdir.                                            

Değerli okurlar 

Tatil geldi, herkese olmasa bile okulların tatil olması birçok aile ve eğitim camiası için dinlenme günleridir. Çalışan anne –babalar da yıllık izinlerini yaz günlerine getirip ailece dinlenmeyi seçiyorlar. Tatil deyince deniz, kum ve güneş gelir insanın aklına.   

Farklı bir tatil düşünenlere- tabi imkânı olanlar-bir seçenek sunmak istedim. Tarihi yerleri ve doğa güzelliklerini sevenler için… 

Tarık Bin Ziyad’ın Endülüs’ü fethetmesinden sonra İspanya’da Endülüs Emevi devleti kuruldu. 
 (İspanya’ın fethi ve Tarık bin Ziyad ileriki zamanlar da yazmak istediğim ve beğeneceğinizi düşündüğüm harika bir fetih ve fatih öyküsüdür)                                      

Endülüs Emevi Devleti'nin yıkılmasından sonra kurulan devletler içinde en uzun süre yaşayan Beni Ahmer Devleti oldu. Bu devletin başkenti Gırnata'ydı.   Beni Ahmer Devleti 250 yıldan fazla yaşadı. Siyasi bir kuvvet olmaktan çok, kültür ve medeniyet alanında üstün bir varlık gösterdi. Ortaçağda kurulan devletlerin kültür ve medeniyet alanında ileri bir seviyede olması sebebiyle İslam tarihinde önemli bir değere sahiptir.  

Devletin kurucusu Muhammed bin Ahmer, başkent Gırnata’da yaptırdığı, Elhamra Sarayı ile dünya mimarlık tarihinin en muhteşem eserlerinden birini meydana getirmiştir. 1492’de Beni Ahmer Devleti yıkıldı. İspanya'daki yaklaşık sekiz yüz yıllık İslam egemenliği de sona erdi. 

El Hamra Sarayı 
Hamra; Arapçada kırmızı anlamındadır. 
İspanya’da, Müslüman Beni Ahmer egemenliği döneminde yapılan ve Endülüs Emevi sultanlarının yaşadığı saray, bugünkü Granada (Gırnata) kentindedir. İki ırmağa bakan bir tepenin düzlüğünde yer alan Elhamra'nın   duvarlarında ve damında kırmızı toprak ve kiremit kullanıldığı için adına da Elhamra, yani "Kırmızı" denmiştir. 

XI. yy.da surlarla çevrilen saray yüksek bir tepenin üzerinde yer almıştır. İslam sanatının en önemli eserlerinden biridir. 

İslam mimarisinin ulaşabileceği yüksek noktalardan biri olarak bugünlere ulaşmış bir şahit olan Elhamra Sarayı'nın temeli 1232 yılında, Gırnata Emirliği yani Beni Ahmer (Nasiriler) devletini kuran I. Muhammed zamanında atılmıştır. Saray, aynı sülaleden gelen çeşitli hükümdarlar tarafından yapılan ilavelerle genişletilmiştir. 

1001 gece masallarındaki rüya sarayların gerçek alemde ki izdüşümü sayılabilecek olan Elhamra'nın doğal çevreye uyumu,   farklı süslemeleri, yaşanan mekan ile su ve yeşili belli bir ahenk içinde buluşturabilmesi, kazandığı şöhretin hiç de haksız olmadığını gösterir. 


Paris'teki "  Arap Dünyası Enstitüsü eski Başkanı Edgar Pisani; sarayın, İslam medeniyetinin insanlığı ulaştırabileceği en yüksek noktalardan biri olduğunu söyledikten sonra Elhamra'yı şöyle anlatır; 
«Endülüs İslam sanatını, Müslüman İspanya tarihinden ayrı düşünmek imkânsızdır... Elhamra inşa edilirken hiçbir şey tesadüfe bırakılmamış, her detay itina ile hesaplanmıştır. Kavislerin bölünüşünde, tek ve çift sütunların hoşa geden bir tarzda yerleştirilmelerinde, kapı ve pencere yerlerinin tespitinde bunu anlamak mümkündür.

İşte bu sayede harikulâde perspektifler ortaya çıkmış, avlular ile açık salonlar arasında güneş ışığı, suların akışı ve gölgelerin oyunu buluşturularak, dış alemle inanılmaz bir uyum ve zarafet sağlanmıştır. Bu, sanki el değince kırılıp dökülecek hissi veren yüksek bir zarafettir. Elhamra'yı gerçekten anlamak için, sarayın içindeki pek çok kitabeyi anlayarak okumak gerekir. 

Kur'an'dan alınan ayetlerin ve İbn-i Zamrak'la diğer Müslüman şairlerin mısralarının kazınmış olduğu bu kitabeler bazı duvarları tamamen kaplamakta, kemerler, kapı çerçeveleri ve sütun tekneleri boyunca uzayıp gitmektedir. Öyle ki, bu yazıları süsleme motiflerinden ayırmak neredeyse imkânsız haldedir.»   «Evet, Elhamra konuşur. Hem de kutsal kitabının sesiyle konuşur.»   


Elhamra Sarayı, Gırnata'ya hakim bir tepe üzerindeki düzlükte, savunma kalesi ve saray olarak yapılmıştır. Bu yüzden dışarıdan biraz hantal görünür. Fakat hantal kale duvarlarının içinde eşsiz güzellikte bir sarayla karşılaşılır. Bu saray, yüzyıllar boyunca sanatçıların ve gezginlerin hayranlığını toplamıştır.   

Sarayın içi kadar avluları da güzeldir. Bunlardan en güzelleri uzun bir havuzla süslü olan El-Bürke Avlusu, döşemesi mermer kaplı Meksuar Avlusu ve Aslanlı Avlu'dur. 
Elhamra Sarayı, zarif ve zengin süslemeleri, bahçeleri ve havuzlarıyla bir şiir gibidir.  19. yüzyıl ortalarında, İspanya'da daha güzel bir mimarlık eseri bulunmadığı kabul edilerek korunmaya alınmış ve günümüze dek gelebilmiştir.

Yahya Kemal İspanya ‘da görev yaptığı sıralarda Endülüs’e ve kültürüne hayran kalmış şiir yazmış. Münir Nurettin de bestelemiş böylece bu güzel şarkı ortaya çıkmış. Bakalım sizler hangi duygularla buralarda dolaşacaksınız! Gidemeyiz diyenlere naçizane sözüm google arama motorundan sarayı, görsellere bakarak izlemenizdir. 

Değerli okurlar  

Labirent nedir diye sormuştum geçen yazımda, cevabı verince öğrencilerim çok şaşırmıştı. Sizleri de şaşırtacak mıyım bilmiyorum. 

Kadim uygarlık Mısır da; Tanrı kral (Firavun) mezarlarına piramit dendiğini biliyoruz, halk mezarlarına da labirent denir. 

Bu hafta üzerinde düşünmenizi istediğim soru aslında göz önünde olan tıbbın simgesi.  

Tıbbın simgesi asa üstünde bir yılandır. Niçin? 

Selam ve saygılarımla. 
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
31
açık
banner64
Namaz Vakti 01 Temmuz 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31