banner52

Oral Çalışlar Annesini Yazdı

Oral Çalışlar önceki gün kaybettiği annesi Fazilet Çalışlar'ı yazdı. Çalışlar, ''Dünyaya iyimser bakmaya, insanlarla sevgiye dayalı ilişkiler kurmaya önem verirdi''

YAŞAM 20.07.2012, 22:52 20.07.2012, 22:52 Serhan Geçim
Oral Çalışlar Annesini Yazdı
banner46

 

Oral Çalışlar

(Radikal, 19 Temmuz 2012)

 

Annem

 

12 Mart 1971 askeri darbesinin ilk günleri... Ben aranıyorum. Annem Tarsus’ta. Bizim evi, sayısı belirsiz kez polisler basıyor. Ortalığı (her seferinde olduğu gibi) altüst etmelerinden sonra polislerin şefi anneme sesleniyor: “Nehrin kenarında bir ceset bulduk. Bu Oral’ın olabilir. Gel teşhis yaptıracağız.” O ana kadar sükûnetini koruyan annem, polisin bu ‘senaryo’yu birkaç kez tekrarlamasına dayanamıyor ve saldırıyor, polis Mehmet’in yüzünü tırmalıyor. Biliyor ki bütün bunlar, bizim aileye yönelik baskıların bir parçası...
Annem Fazilet Çalışlar, sakin ve iyi huylu bir kadındı. Babamı genç yaşta kaybetti ve 42 yaşında dul kaldı (1969). Sonraki hayatı üç çocuğunun peşinde ve yazları severek yaşadığı Toroslar’daki Namrun Yaylası’nda geçti. Ortaokulu bitirdiği yılın yazında (1945), Tarsus Nüfus Müdürlüğü’nde çalışırken o zaman Milli Emlak memuru olan babam Murtaza Çalışlar’la tanışmış, evlenmiş ve o yıl ben doğmuşum (1946).
1950’de Demokrat Parti’nin iktidara gelmesiyle Tarsus’tan küçük bir kasabaya sürgüne gönderilen CHP’li babam istifa etti, dava vekilliği ve tapu takipçiliğine başladı.

Ben ve iki kardeşim, düzenli olarak kitap, gazete ve dergi okunan bir evde büyüdük. Annem roman okumaya meraklıydı, babam gazete ve dergi. Annem, mesela Aziz Nesin öyküleri okumayı sever, okuduklarını bizimle ve çevresiyle paylaşırdı.
Annemin babası Bakırcı Emin Efendi, Demokrat Partiliydi. İlkgençlik yıllarında Kahire’deki El Ezher Üniversitesi’nde (Mısır o dönemde Osmanlı topraklarındaydı) eğitim gören dedem, 5 kızını ve 2 oğlunu da okutmuştu.
Kısacası, bir taşra kasabasında, okuyan-yazan bir aileye sahiptik. Annem, babamın de etkisiyle, 1950’lerin ortalarında CHP Kadın Kolları’na girdi, uzun yıllar yöneticilik yaptı.
27 Mayıs darbesi öncesi İsmet İnönü’nün Menderes’i tehdit eden ünlü Meclis konuşması, “Sizi ben bile kurtaramam” sözlerini içeriyordu. Yasaklanan bu konuşmayı CHP’liler gizlice basıp dağıttılar. Bildiri, Tarsus’a partinin cipinin yedek lastiğinin içinde geldi. 27 Mayıs darbesi sonrasında, yatağın içine saklanmış bu bildirilerin çıkarılışını hatırlıyorum.

Annem de babam da 1960’ların ortasında, biraz da bizlerin ve o günkü siyasi havanın etkisiyle geleneksel CHP çizgisini terk edip TİP’li oldular. 1968 yerel seçimlerinde babam Tarsus’ta TİP’in belediye başkan adayıydı. Aile militan bir şekilde TİP’e çalıştı. Babamı ertesi yıl kaybedince, evimizi benim üniversiteyi okuduğum Ankara’ya taşıdık. Yıl 1970. Bir yıl sonra darbe oldu. Ben kaçak duruma düştüm, iki kardeşim de tutuklandı. Annem Ankara’da yapayalnız kalınca yeniden Tarsus’a taşındı.
Bundan sonraki yaşamı, benim ve kardeşlerimin peşinde geçti. Hapishane kapıları ve geçim derdi hep el ele gitti...

1990’lar onun en mutlu olduğu yıllardı. Ben cezaevinden çıktım. Kardeşlerim evlendiler, iş güç sahibi oldular. Cumhuriyet gazetesinde çalışmam onu çok sevindiriyordu. Eski evimizi müteahhide vermiş, geçimini sağlamasını kolaylaştıran maddi bir birikim elde etmişti.
Farklı koşullarda da olsa, bizim maceramız, Türkiye’nin macerası onu yakından ilgilendiriyordu. 1993’te Öcalan’la yaptığım söyleşi sonrasında başımın yeniden derde girme olasılığı, onu kaygılandırdı: “Oğlum dikkatli ol, başına yeni bir şey gelmesini istemiyorum” diyerek yazılarım konusunda beni uyarıyordu.
Kürt sorunuyla ilgileniyordu, yaşanan acılar onun da acısı oluyordu. Hep siyasi bir insan oldu, okudu, ülkenin dertleriyle kaygılandı... Arada yine ilk gözağrısı CHP’yle ilgilendi. Yıllar sonra yeniden gidip Tarsus’ta kadın kollarında çalışmaktan geri durmadı.

Hiç ona çektirdiğimiz sıkıntılardan şikâyet etmedi. Bir gün bile olsa, “Senin yüzünden başıma neler geldi neler” demedi. Demeye hakkı vardı. Dünyaya iyimser bakmaya, insanlarla sevgiye dayalı ilişkiler kurmaya önem verirdi. 7 kardeşten ve onlarca yeğenden oluşan büyük ailesinin her zaman akıl danışılanı, çözüm üreteni, herkesin derdine koşuşturanı oldu. Son yılları hastalıklarla geçti. Üç yılını hastanede ve şuuru kapalı olarak yaşadı. Önceki gün onu Tarsus’un Eshabıkehf Mezarlığı’nda, babamın yanında toprağa verdik.
Şimdi onun çok sevdiği, ömrünün çok önemli bir bölümünü geçirdiği yeşillikler içindeki Namrun Yaylası’ndaki evdeyim. Onun ‘büyük aile’siyle birlikte. Hayattaki iki teyzem, kuzenlerim, onu anıyoruz...
Benim için bir tarih kapandı. Ona o kadar çok şey borçluyum ki ne yapsam ödeşemeyiz.

Yorumlar (0)
13
açık
Namaz Vakti 19 Ocak 2021
İmsak 06:21
Güneş 07:45
Öğle 12:57
İkindi 15:37
Akşam 17:59
Yatsı 19:18
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12