06.12.2017, 23:04

' Sayın Vali, İlinize öğretmen atadım karşılayınız'

‘’ Sayın Vali,

İlinize öğretmen atadım karşılayınız’’

Maarif Vekili Mustafa Necati -Ankara

(Milli Eğitim Bakanı )

Değerli Okurlar,


Evet, yukarıdaki telgrafı yanlış okumadınız. Bu bir şaka da değil!


Cumhuriyetin ilk yıllarında bir ilin valisine çekilen telgraf…


Sizlerin de bildiği gibi bu hafta 24 Kasım Öğretmenler Günü tüm yurtta, törenlerle kutlandı.


Cumhuriyet döneminin en zor çalışmaları şüphesiz ki eğitim sahasında olmuştur. Esasen Cumhuriyet’i kuranlar ve yönetenler yapısal değişikliğin ancak uygun insan gücünün yetişmesiyle başarıya ulaşılabileceğini düşünmüşler ve bu sebeple eğitim kurumlarının her tarafa yayılmasına önem vermişlerdir.


Bilindiği gibi, o dönemlerde nüfusumuzun yaklaşık % 80’i kırsal alanda yaşıyordu. Bu insanları eğitmek; çağdaş bilgi ve kültür kazandırmak ve inkılâbı en uzak noktalara kadar ulaştırmak için Millî Eğitim Bakanlığı’na büyük sorumluluk düşmüştür.


Dönemin Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati’dir. Görev yaptığı sürede, öğretmen yetiştirmeye büyük bir önem vermiştir. Öğretmenler, Cumhuriyet tarihi boyunca en büyük itibarı Atatürk’ten sonra Mustafa Necati’den görmüşlerdir.


İlginizi çekeceğini düşündüğüm bu yazıyı hazırlarken Mustafa Necati’ye bir kez daha hayran oldum, onu takdir ettim ve rahmetle andım.


Sizlerin de bu yazıyı zevkle okuyup onu tanıdıktan sonra ona hayran olup onu takdir edeceğinizi sanıyorum.


Mustafa Necati 1894 yılında İzmir’de doğdu. İstanbul Hukuk Fakültesi’nde okudu. İzmir Öğretmen Okulu’nda kısa bir süre öğretmenlik, Özel Şark Okulu’nda müdürlük yaptı.(1915–1918).


Avukatlık yaptı. İzmir Yunanlılar tarafından 15 Mayıs 1919 ‘da işgal edilince, Balıkesir Cephesi’ndeki çete savaşlarına katıldı. Kuva-ı Milliye komutanı olarak savaştı.


Meclis çalışmalarında önemli görevlerinin yanı sıra 1925 yılından ölünceye kadar da Milli Eğitim Bakanlığı (Maarif Vekilliği) yaptı. Hayatının en önemli ve en etkili görevi budur. Kültür hayatımızdaki en önemli değişikliklerden biri olan Harf İnkılâbı onun zamanında yapılmıştır.


Nitelikli öğretmen yetiştirme konusunda bu dönemde atılan adımların en önemlilerinden biri de 26 Mayıs 1927 tarihinde çıkarılan 1052 sayılı "Meslek Mektepleri Hakkında Kanun" dur. Meslek eğitimini düzenleyen bu kanuna bağlı olarak çıkarılan 17 Temmuz 1927 tarih ve 5450 sayılı kararname ile uzman öğretmen yetiştirmek üzere Avrupa'ya öğrenci gönderilmesi plânlanmıştır.


Öğretmen okulu mezunları, resim ve elişi öğretmenleri, yetiştirilmek üzere İsveç ve Danimarka gibi Avrupa ülkelerine gönderilmişlerdir.


Türkiye'de okuma yazma bilmeyen bir fert bırakmayacak kadar geniş bir azimle çalışmaktan bahseden Mustafa Necati döneminde, öğretmenlik bir meslek haline geldi.


1928'de Türk harflerinin kabul edilmesiyle eğitimimizde görülen gelişme de onun zamanında gerçekleşti.


“Okuttuğundan çok okumayan bir öğretmen çabuk yıpranır, ihtiyarlar ve bezginlik getirir… Araştırma, irdelemeye düşkün, ak saçlı bir öğretmen sürgit genç ve dinçtir. ‘’


24 Kasım 1928 tarih ve 1048 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Millet Mektepleri Teşkilatı Talimatnamesi” de, Mustafa Necati’nin bizzat kaleme aldığı bir metindir.


Millet Mektepleri bir anda bütün Türkiye’yi bir okul haline getirmiştir. Bu örgütün kurulması ve burada okutulacak ders kitaplarının hazırlanmasında Necati’nin emeği büyüktür. 1 Ocak 1929 günü açılması planlanan bu okulların gerek duyduğu binaların hazırlanması ve kitapların yetiştirilmesi için gece gündüz hiç durmadan çalışmıştır. Bu konuda duyduğu heyecan, öğretmenlere yazdığı aşağıdaki mektupta açıkça görülmektedir (Özer, 2008:182):

“Muallim Arkadaş, Bilhassa bu sene, yeni Türk harflerini tamim(yaymak) gibi şerefli bir vazifen daha vardır.


Bütün memleket evlatlarını bir an evvel yeni harflerle okutarak Türkiye’de okuma yazma bilmeyen bir fert bırakmayacak kadar geniş bir azimle çalışmak mecburiyetindesin. Bunun için yeni Türk harflerini çabuk öğren ve hemen herkese öğretmeye başla…


Bu hedefe varmak için kürsü, mektep lazım değildir. Her yerde, her gördüğün, kadın, erkek, fakir, zengin, çiftçi, tüccar, köylü ve şehirli tefrik etmeyerek (ayırmayarak) derhal öğreteceksin. Milletimize yeni bir teali (yükselme) sahası yaratacak olan bu büyük zaferi kısa bir zamanda kazanacağına mutmain (kuşkusuz) olarak vazifelerinde muvaffakiyetler diler ve işe mübaşeret (başlama) haberini intizar eylerim (beklerim) aziz meslektaşım.”


Mustafa Necati, öğretmenlerle içten bir iletişim içindeydi. Her öğretmen, gerek bakanlıkta gerekse milli eğitim müdürlüklerinde ilgi ile ve ayrımsız karşılanırdı. O’nun döneminde bir öğretmenin soruşturma geçirdiği, ceza aldığı, başka bir yere sürüldüğü duyulmazdı.

Çünkü en zor sorunlar, bir mektupla çözülebilirdi. Sözgelimi, milletvekillerinin kendi illerindeki milli eğitim müdürünün yaptığı toplantılardan yakınması üzerine, Necati, müdüre hitaben yazdığı mektupta şöyle demiştir:


“Bu yakınmalar sürerse, seni oradan başka ve daha büyük bir ile atayacağım. Ancak, bu güzel girişimlerden vazgeçersen seni görevinden alırım”(İnan, 1980,13, 23).

Bir diğer örnek de şöyle özetlenebilir: Bir bucak müdürü, köylülere yaptığı baskıya dayanamayarak kendisine karşı çıkan öğretmenden kaymakama yakınır. Durum valiliğe, oradan da İçişleri Bakanlığı’na iletilir.


Dosyayı inceleyen Necati, İçişleri Bakanlığı’na “Valiniz bir daha böyle haksız davranırsa, onu valilikten almanızı rica ederim” diye yazar; öğretmene de yazısının bir örneğini gönderir.


Benzer biçimde, aylıkları il bütçesinden ödenen ve uzun süre aylıklarını alamayan ilkokul öğretmenlerinin durumu kendisine iletildiğinde, valiye gönderdiği tel ile 24 saatte aylıkları ödeyemezse, tüm öğretmenleri ödeme yapabilen bir ile atayacağını bildirir.

Ertesi gün kendisine aylıkların ödendiği bilgisinin ulaşması üzerine, İçişleri Bakanı’na ödeme yapılabildiği halde gecikme nedenini sorar; öğretmene ve eğitime saygı ve ilgi duymayan bir vali ile çalışılamayacağını söyleyerek görevden alınmasını sağlar (İnan, 1980,25, 27). Mustafa Necati, kendisine gelen her vatandaşa işleri için tavsiye mektubu vermesi nedeniyle hakkında dedikodu yapıldığını söyleyen birine:


“Ne yaparlarsa yapsınlar, tarih boyunca bütün kapılar yüzüne kapanan Anadolu çocuğuna benim kapım açık olsun da, varsın hakkımda ne söylerlerse söylesinler” diyecek kadar da koruyucu ve kollayıcı bir davranış sergilemiştir.


Öğretmenlerle içten iletişim kurabilen Mustafa Necati, kuşkusuz onlar üzerinde de önemli bir etkiye sahipti. Yaptığı işlerin en önemlisi, o zamana kadar bir kenara itilmiş olan Türk öğretmenine şahsiyetini kazandırmasıdır.


O’nun döneminde en ücra yerdeki köy öğretmeni bile, kuvvetli bir kanadın altında bulunduğunu bilirdi.(devamı haftaya-görüşmek üzere)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
22
açık
banner64
Namaz Vakti 29 Haziran 2022
İmsak 03:34
Güneş 05:18
Öğle 12:50
İkindi 16:41
Akşam 20:12
Yatsı 21:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31