banner72

10.10.2017, 11:58

Gâvurluk Alameti: Kara Tahta

Değerli Okurlar,
 

İyisiyle kötüsüyle yeni eğitim-öğretim yılımız başladı. Bu eğitim –öğretim yılında gerçek olan ilkokula başlayan öğrencilerin ve ailelerinin heyecanları.  
 

Minicik eller kalem tutacak ve yazı yazmaya başlayacak.
 

Şüphesiz çocuğun kişiliğinin oluştuğu ilköğretimde bilinçli veliler çocuklarının en iyi eğitim, öğretim ve öğrenimi alması için mücadele edecekler.      
 

Modern Bir Eğitimci: Şemsi Efendi 
 

Mustafa Kemal Atatürk Türkiye’yi yönetirken ve çağdaş medeniyet seviyesine ulaştırmak isterken de,   eğitim, öğretim ve öğretmenlere çok önem vermiştir.  
 

Kişiliğinin ve iyi eğitim almasının temellerinin atıldığı Şemsi Efendi Okulu’nu ve ilk öğretmenlerinden olan Şemsi Efendi’yi anlatmak istiyorum bu yazımda.

Şemsi Efendi, 1852 yılında Selanik’te doğmuş, 1917 yılında İstanbul-Eyüp’te vefat etmiştir.  Osmanlı Devleti’nde Yahudi asıllı Türk eğitimcidir. Asıl adı Şimon Zwi'dir.1867 yılında Selanik Rüştiyesi’ni bitirmiştir. Rüştiyeye (ortaokul) devam edemeyenlere özel dersler vermiştir.  1871 yılından itibaren de Selanik'te yeni açılan yabancı bir özel okulda Türkçe öğretmenliği yapmaya başlamıştır.

 

O dönemde her yerde eğitim eski şekilde yapılıyordu. Öğrenciler yerlerde kilim üzerinde otururmuş, hoca okudukça öğrenciler rahlelerde açık kitaplardan okunanı takip edermiş.

Şemsi Efendi İstanbul Öğretmen Okulu’ndan mezun, 20–21 yaşlarında gencecik bir öğretmen iken Selanik’te yeni yöntemlerle eğitim veren bir okul açar. Sınıfı da yeni ve modern bir şekle sokup öğrencilerin oturacağı sıralar, öğretmen kürsüsü, kara tahtayla donatır. 

Açtığı okulda teneffüs, ders aralarında oyun oynama, beden eğitimi gibi eğitimde o dönem için yeni yöntemler uygulamıştır. 

 

Okulun diğer farklı bir uygulaması yeni yazılan öğrencilere çalışkan öğrencilerden bir çalışma arkadaşı vermesiydi.(akran eğitimi) Öğrencileri şehir içi gezilere de götürdüğü bilinmektedir.
 

Şemsi Efendi bu tür gözlem ve inceleme gezileri ile eğitimi okul binası dışına çıkarmak suretiyle öğrencilerini hayata daha bilgili ve bilinçli hazırlamaktaydı.’’ (XI. Sınıf TC İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük ders kitabı) 
 

Kızların eğitim ve öğrenim görmelerine önem veren Şemsi Efendi, okulunda bir de kız bölümü açmıştı. Kendi kızı Yekta’yı gazetelerin ondan yazı isteyecek derecede yetiştirmesi, bu konudaki azim ve hedefinin bir göstergesidir. Kız öğrencilerini Selanik’ten İstanbul’a törenlere götürmesi zamanına göre son derece ileri bir harekettir.
 

Günümüzde dahi kızların okumalarına karşı çıkan çevrelerin varlığı göz önünde tutulursa, yüz sene kadar önce onun bu husustaki çabasının ehemmiyeti ve manası daha iyi anlaşılır.   
                 

Şemsi Efendi'nin Selanik'teki öğretmenliği, Balkan Savaşları'na kadar devam etmiştir. Şehrin, Yunanlıların eline geçmesinden sonra İstanbul'a göç etmiştir. İstanbul'da ilköğretim müfettişliğine tayin edilmiştir. Eyüp civarında 1917 yılında ölmüştür. Kabri Üsküdar Bülbül Deresi Mezarlığı'ndadır. 
                                 

Kendi adını vererek Selanik'in "İlk Özel Türk Okulu"nu kuran, Terakki ve Fevziye mekteplerinin kuruluşlarında rol oynayan, her iki okul tarafından saygı duyulan bir isimdir Şemsi Efendi. 
 

Jimnastikten sıralar da eğitime kadar modern eğitime yönelmiş olması ve Gazi Mustafa Kemal'in okuduğu okul olarak da tarih kitaplarında yer alması Şemsi Efendi'yi paylaşılmaz kılmıştır. Tarih kitaplarında geçtiği üzere Atatürk mektep kapanmadan dört yıl önce, 1886–87 yılları arasında bu mektepte okumuştur. 
 

Bu okuldan mezun Galip Pasiner Paşa'nın aktardığına göre Şemsi Efendi Mektebi "Çocuklara gâvur usulünde ders okutuyor, oyun oynatıyor ve jimnastik yaptırıyor" denilerek basılır, kapılar pencereler kırılır. İlk saldırıyı yapan zihniyetteki kimseler bu dershaneyi tahrip ederken “gâvurluk alameti kapkara tahtayı parçaladılar. Başlarında Kerim isminde bir hafızın bulunduğu yeniliğe karşı bir grubun dinsizlikle suçlayarak okulunu kapattığı Şemsi Efendi, bu şartlar altında geceleri evlerine giderek öğrencilerini yetiştirme yoluna gitti. Şemsi Efendi, çok az kalan talebelerinin gece derslerine devam ettiği okulu maddi yetersizlikler nedeniyle 1891 yılında kapattı.’’


Bu azimli ve kararlı öğretmenin, öğrencilerini rüştiye (ortaokul) talebeleriyle boy ölçüşebilecek kadar iyi yetiştirdiği öne sürülmüştür. Dönemin Selanik gazetelerinin birinde bu hususta kalem kavgası türünden bir haberin bulunması bu iddiayı doğrulamıştır.


Çağdaş bir öğretmenin öğrencilerini de aynı fikirlerle yetiştirmesi gayet olağandır. Modern eğitim metotlarını takip eden Şemsi Efendi; Tanzimat ile mutlakıyet ve meşrutiyet dönemlerinin temsilcisi olan üç değişik padişahtan sırasıyla V, IV ve III. rütbeden Mecîdî Nişanları ile III ve II. rütbeden Maarif Nişanlarına lâyık görülmüştür. Bu durum onun ve okullarının her devirde başarılı hizmetler verdiğinin bir başka göstergesidir. 
                                                   

Değerli okurlar,

Şemsi Efendi bir Osmanlı yahudisiydi. Bu yüzden son beş-on yıldır haksız yere birçok spekülasyona uğramıştır ve çok acımasızca eleştirilmektedir.

 

Bir insan kendisini çocukların eğitimi için adamışsa ve çevresinden baskı görmesine rağmen öğretmenliğe devam ediyorsa onun hangi milletten olduğu ya da hangi dinden olduğu bu kadar önemli olmamalı... Şemsi Efendi, Atatürk gibi bir öğrenci yetiştirmiş; Atatürk de büyük bir şahsiyet olunca Şemsi Efendi gibi öğretmenler yetişmesi için bütün eğitim sistemini değiştirmiştir.
 

Şemsi Efendi gibi kendini eğitim-öğretim için adayan tüm öğretmenlerimize saygılarımı sunar, ellerinden öperim.Sağlıcakla kalın.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
33
açık
banner64
Namaz Vakti 04 Temmuz 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31